Wat is warmte-win/aardwarmte c.q. grondwaterverwarming?


Onze bodem is opgebouwd uit verschillende lagen, die in de loop der eeuwen gevormd zijn onder invloed van verandering in temperatuur en aan - en afwezigheid van water. Zo zitten er op de meeste plaatsen in Nederland afgesloten, watervoerende zandlagen (bijvoorbeeld zandafzetting op oude zeebodem), waarvan de temperatuur door de grote massa ervan zeer constant is. Hoe dieper deze laag in de bodem zit des te warmer de temperatuur ervan is. Deze temperatuur in de meest gebruikte lagen voor verwarmen en koelen ligt tussen 10 en 14 graden. De waterstroming in diepgelegen lagen is meestal minimaal.
Door een afgesloten boorgat te maken tot in een dergelijke laag wordt het water uit de laag door de heersende druk omhoog gestuwd tot enkele meters onder het maaiveld (de druk is niet zo hoog als bij oliewinning, waardoor de olie boven de grond uitspuit).
Uit deze bronbuis kan dus warm water opgepompt worden en kan energie uitgewisseld worden met een verwarming - en koelinstallatie. Door een gebouw te koelen wordt energie aan het water toegevoegd en in de bodem opgeslagen door het terug te laten stromen in een ander boorgat. In de winter wordt het warmere water opgepompt en afgekoeld, zodat met de onttrokken energie het gebouw kan worden verwarmd. Dit systeem wordt ook wel open broninstallatie genoemd en wordt gekenmerkt door een zeer constante brontemperatuur met maximaal rendement gedurende het hele seizoen.
Als alternatief kan warmte met de aardbodem uitgewisseld worden door een gesloten bronsysteem van warmtewisselaars in de bodem aan te brengen. Deze warmtewisselaars worden meestal uit lussen kunststof buis gemaakt en kunnen worden aangebracht in boorgaten of in heipalen. Dit systeem kenmerkt zich door een afnemende capaciteit naarmate het seizoen vordert, omdat de bodem rond de wisselaar steeds verder verzadigt raakt. Door bijvoorbeeld warm water vanuit de koelinstallatie door de warmtewisselaar te laten stromen, zal de bodem rond de wisselaar langzaam warmer worden. Hierdoor wordt het wel steeds moeilijker om warmte aan de al verwarmde bodem af te staan.

Hoe werkt deze vorm van verwarming precies?


Het voor verwarming opgepompte water is meestal te laag van temperatuur om er een gebouw mee te kunnen verwarmden. Er wordt dus wel energie onttrokken, alleen moet dit naar een hoger temperatuurniveau worden gebracht. Dit gebeurt d.m.v. een (of meerdere) warmtepomp(en).
Een warmtepomp maakt gebruik van het principe, dat een van vloeistof tot gas expanderend koudemiddel een sterke afkoeling geeft en dus energie kan opnemen. Vervolgens wordt het gas gecomprimeerd, waardoor het sterk in temperatuur toeneemt, gemakkelijk de energie kan afgeven en weer tot een vloeistof condenseert. Een koelkast werkt vanuit hetzelfde principe. In de koelkast zit een element waarin het gas expandeert en dus de warmte uit de producten kan opnemen en afvoeren. Aan de achterzijde zit een rooster met gecomprimeerd gas, dat warmer wordt dan de ruimtelucht en daardoor warmte kan afstaan.

Wat mag de maximale temperatuur zijn van deze vorm van verwarming en is deze ook af te regelen tot een maximale temperatuur?


Wanneer er gebruik wordt gemaakt van de standaard procedure en dus de leidingen niet dicht bij elkaar worden gelegd, zal de maximale temperatuur afhangen van het gebruikte koudemiddel en compressiedruk, deze ligt meestal tussen 45° en 50°C. Het rendement van de warmtepomp wordt grotendeels bepaald door het temperatuurverschil tussen bronwater en verwarmingswater. Des te lager de temperatuur van het verwarmingswater kan zijn des te hoger het rendement van de warmtepomp is (hoeft minder hard te werken).
Als vloerverwarming gecombineerd wordt met vloerkoeling is het geïnstalleerde vermogen voor verwarming meestal te groot (de leidingen liggen dan veel dichter bij elkaar), zodat de watertemperatuur meestal niet hoger hoeft te zijn dan 30°C.

Kan ik deze vorm van verwarming vergelijken met vloerverwarming?


Juist omdat vloerverwarming perfect functioneert met heel lage watertemperaturen worden maar weinig duurzame installaties met een ander afgiftesysteem gecombineerd. Radiatoren hebben in ieder geval een hogere watertemperatuur nodig en bij convectors moeten voor dergelijk lage watertemperaturen steunventilatoren geplaatst worden.

Is het opwarmprotocol hetzelfde als bij vloerverwarming?


Het is systeem is precies hetzelfde als vloerverwarming, echter wordt de watertemperatuur vaak zo laag gekozen dat de installatie 24 uur blijft doordraaien om de gewenste capaciteit te kunnen leveren. Dit geeft tevens een verlaging van het energieverbruik Dit is een zeer goed uitgangspunt voor het aangebrachte parket, want het parket zal, doordat de temperatuur van de vloer constant blijft, nauwelijks werken. Wel dient de relatieve luchtvochtigheid in de gaten worden gehouden.

Wat zijn de directe consequenties voor parketvloeren?


De watertemperatuur voor verwarming is zo laag, dat de temperatuur van het parket slechts 2° tot 3°C zal toenemen, waardoor schade door te hoge temperatuur of uitdroging niet te wijten kunnen zijn aan het afgiftesysteem. De spanningen in de vloer zullen tot een minimum beperkt blijven, waardoor de vloer met de normaal gebruikte producten kan worden gelijmd en afgewerkt.

Zijn er bij deze vorm van verwarming meer leidingen in de vloer nodig?


Dit kan, maar is niet persé noodzakelijk en hangt af van de installateur en bouwer. Wanneer je zowel vloerverwarming als vloerkoeling hebt, wordt er gebruik gemaakt van een dichte verlegging van leidingen. Dit heeft als voordeel, dat het aangevoerde, verwarmde water niet hoger dan 30°C hoeft te zijn. M.a.w.: door een lage toevoer van warmte hoeft de warmtepomp minder hard te werken, er is sprake van meer energiezuinigheid.

Waarom wordt er dan niet altijd gebruik gemaakt van meer leidingen?


Dit is in de meeste gevallen een geldkwestie. Hoe meer leidingen er gebruikt worden, hoe duurder de installatie wordt. Zoals ook in dit geval, wordt er helaas niet altijd uitgegaan van de financiële en milieuontlastende voordelen die men heeft bij het gebruik van een lagere aanvoertemperatuur. Uit milieuoverwegingen zal er in de nabije toekomst steeds meer rekening worden gehouden met dit alternatief.

Waar moet ik nog meer aan denken wanneer ik parket op aardwarmte ga plaatsen?


Er is geen verschil tussen de traditionele vloerverwarming en de vloerverwarming verwarmt door aardwarmte. Er zijn dus geen extra handelingen nodig.

Een gedegen en eerlijke informatie naar de eindgebruiker over wat er van de installatie verwacht mag worden is een eerste vereiste.

Zijn er controlemaatregelen te nemen om problemen te voorkomen?


Om de juiste controlemaatregelen te kunnen nemen zullen eerst de problemen goed in kaart moeten worden gebracht. De te verwachten problemen zijn veelal terug te voeren op een onjuist ontworpen of niet correct functionerende installatie. Een juist ontwerp met gedegen en eerlijke informatie naar de eindgebruiker is daarbij een eerste vereiste. Hierbij is het gewenst dat de parketleverancier zijn eisen, betreffende de maximale en minimale vloertemperatuur, duidelijk kenbaar maakt aan de ontwerper van het vloersysteem. Maximaal 28 °C en minimaal 20 °C zijn de uitgangspunten! Verdere controle zal zich dan toespitsen op het voorkomen van het onjuist functioneren van de installatie. Hiertoe zal een goede regelunit met de benodigde beveiligingen tegen te hoge en lage watertemperaturen geplaatst moeten worden.

Wat wordt er bedoeld met 'het dauwpunt'?


Het dauwpunt is hetzelfde als het condenspunt. Dat is het punt van een bepaalde temperatuur waarbij het vocht uit de lucht gaat condenseren. Dit dauwpunt is in grote mate afhankelijk van de luchtvochtigheid. In vochtige lucht zal sneller condens optreden dan in droge lucht. Een temperatuur beneden het dauwpunt kan plaatselijk voor condens zorgen, denk bijvoorbeeld aan een koude fles uit de koelkast die in een verwarmde ruimte geplaatst wordt. De fles zal beslaan. Er zal zich een laagje vocht op afzetten (condens). Hetzelfde kan gebeuren wanneer de watertemperatuur van de vloerkoeling te laag is. Het vloeroppervlak wordt te koud in verhouding met de ruimtetemperatuur. Er zal condensvorming optreden. Naarmate de relatieve luchtvochtigheid hoger wordt in de ruimte is condensvorming sneller te verwachten.

Wat is de minimumtemperatuur die geadviseerd wordt?


Om condens op of in de vloer te voorkomen zal de minimale watertemperatuur worden bepaald c.q. afhankelijk zijn van de luchtvochtigheid en warmte op dat moment. Deze temperatuur kan dus van moment tot moment variëren, in ons klimaat ongeveer tussen 16° en 19°C. Wij adviseren in de regel een minimale watertemperatuur van 18°C te hanteren, zodat we aan de veilige kant zitten voor het geval dat de luchtvochtigheid plotseling sterk toeneemt (bijvoorbeeld bij een snel naderende onweersbui). Om alle risico’s uit te sluiten kunt u overgaan tot het aanschaffen van betrouwbare regelapparatuur, zodat de watertemperatuur automatisch boven de condensgrens gehouden wordt.

Wat zijn de consequenties i.v.m condensvorming op leidingen in de dekvloer?


Condensvorming op de installatie hoeft niet schadelijk te zijn als de installatie is opgebouwd uit kunststof of corrosievaste (roestvaste) materialen. Condens die op de leidingen in de vloer optreedt kan daar echter wel schade veroorzaken, wanneer dit condens in aanraking kan komen met onbehandeld wapeningsstaal. Ook kan condensvorming in de vloer een forse uitzetting van de constructie geven, wat tot bouwkundige schade aan de omringende wanden kan leiden. Tevens is een afwerkvloer van anhydriet (gipsgebonden gietvloer) vochtgevoelig en zal bij langdurige condensvorming zijn sterkte verliezen en gaan verzepen. De parketvloer kan dan loskomen van de vloer, daarom moet condensvorming te allen tijde worden voorkomen!

Wat is condensbewaking?


Condensbewaking is er op gericht om condensvorming in de vloer te voorkomen. Omdat de vloeroppervlaktetemperatuur altijd hoger is dan de temperatuur van het water in de gekoelde leiding kan er zo nooit condens in of op het parket ontstaan. Mocht dit wel het geval zijn, dan staat de koeling veel te koud afgesteld (fout ontwerp of niet goed functionerende installatie!) en bestaat de kans dat de vloerconstructie intussen verzadigd is van vocht.

Hoe werkt condensbewaking precies?


Condensbewaking kan op diverse manieren worden toegepast. De meest eenvoudige manier is het plaatsen van een sensor op het koudste deel van de installatie, die bij het detecteren van condensvorming (weerstandsmeting wordt beïnvloed door een condensatiefilm op de sensor) de koeling uitschakelt of de primaire toevoer van gekoeld water in de installatie afsluit. Een meer gecompliceerde regelaar berekent het dauwpunt (=100% vochtigheid) en schakelt de installatie uit voordat het dauwpunt bereikt wordt (bijvoorbeeld bij 95% vochtigheid). Dus condensbewaking is eigenlijk een must! In principe worden er door een goede condensbewaking veel problemen voorkomen. Wij adviseren dan ook, wanneer u overweegt parket aan te schaffen in het geval van vloerverwarming en vloerkoeling, zich goed te laten informeren of er gebruik wordt gemaakt van condensbewaking. Helaas zijn niet alle vloerkoeling systemen voorzien van condensbewaking. Andere externe bewakingsystemen zullen dan nodig zijn om condensproblemen te voorkomen.

Waar moet ik verder aan denken wanneer ik parket wil op vloerkoeling?


Wanneer het parket geplaatst wordt op een vloerverwarming - en/of vloerkoelinstallatie moet de warmteweerstand van de totale parketopbouw inclusief onderla(a)g(en) beneden de maximaal gestelde waarde (Rc waarde) blijven, om de uitwisseling van energie met de installatie niet teveel te belemmeren. Deze waarde wordt bij installaties met vloerverwarming- en/of vloerkoeling meestal gesteld op maximaal Rc= 0,13M² K/W.

Wat is de invloed van vloerkoeling op de luchtvochtigheid in de kamer?


De meeste airco - installaties zullen de lucht niet alleen koelen maar ook ontvochtigen. Het positieve effect van deze ontvochtiging is dat we gemakkelijker kunnen zweten of zelfs zweten zonder dat we dat in de gaten hebben. Het negatieve effect is dat we daardoor ongemerkt veel vocht verliezen en kunnen uitdrogen als we onvoldoende drinken. Vloerkoeling daarentegen verandert niets aan de absolute luchtvochtigheid. Wel zal de luchttemperatuur (als gevolg van het gekoelde oppervlak) afnemen, waardoor de luchtvochtigheid relatief iets zal toenemen. Omdat we door de koeling voldoende energie kunnen uitstralen is er geen behoefte om te gaan zweten en wordt de hogere luchtvochtigheid niet als negatief ervaren.

Gelden de eisen voor vloerverwarming, zoals bijv. warmteweerstand, ook bij vloerkoeling, om toch enig rendement te krijgen?


Voor vloerverwarming en – koeling gelden dezelfde randvoorwaarden.

faq fsc links contact home

Parket op warmte-win installaties

Naast alle bekende verwarmingssystemen worden er op dit moment ook minder bekende installaties gebruikt. Deze kunnen voor directe verwarming maar ook voor koeling worden gebruikt. Ook deze minder bekende installaties hoeven geen probleem te vormen in combinatie met vaste parketvloeren. Het belangrijkste is een goed ontwerp van de installatie en een juiste keuze van maximale en minimale watertemperaturen.
Door de relatief lage aanvoertemperatuur van het water worden er meer leidingen gebruikt in de vloer. Dit is een zeer goed uitgangspunt voor het aangebrachte parket. Het parket zal, doordat de temperatuur van de vloer constant blijft, nauwelijks werken.

Wat is warmte-win/aardwarmte c.q. grondwaterverwarming?

Hoe werkt deze vorm van verwarming precies?

Wat mag de maximale temperatuur zijn van deze vorm van verwarming en is deze ook af te regelen tot een maximale temperatuur?

Kan ik deze vorm van verwarming vergelijken met vloerverwarming?

Is het opwarmprotocol hetzelfde als bij vloerverwarming?

Wat zijn de directe consequenties voor parketvloeren?

Zijn er bij deze vorm van verwarming meer leidingen in de vloer nodig?

Waarom wordt er dan niet altijd gebruik gemaakt van meer leidingen?

Waar moet ik nog meer aan denken wanneer ik parket op aardwarmte ga plaatsen?

Bronvermelding: WTH, Parketfabriek Lieverdink

Terug naar vorige pagina